Nằm tại xóm Bản Viết, xã Đàm Thủy, hồ Bản Viết là hồ nước nhân tạo rộng khoảng 5 ha, được chia thành bốn nhánh uốn lượn giữa núi rừng xanh mát. Nơi đây sở hữu hệ sinh thái phong phú, mặt nước phẳng lặng soi bóng cây rừng, hòa cùng sắc trời biêng biếc, tạo nên khung cảnh thơ mộng, yên bình.
Từ trung tâm xã Trùng Khánh di chuyển khoảng 10 km, du khách sẽ gặp hồ Bản Viết nép mình giữa thiên nhiên trong lành. Đặc biệt, vào cuối thu, đầu đông, những tán lá xanh bắt đầu chuyển sang sắc đỏ, vàng, khiến bức tranh phong cảnh càng thêm quyến rũ, trở thành điểm dừng chân lý tưởng cho hành trình khám phá và lưu lại những bức ảnh đáng nhớ về Cao Bằng trữ tình.
Câu chuyện hình thành và phát triển
Là hồ nước nhân tạo lớn nhất tỉnh, gắn liền với câu chuyện chuyển mình từ một công trình thủy lợi thuần túy phục vụ nông nghiệp thành “tiên cảnh mùa lá đỏ” quyến rũ bậc nhất miền biên viễn.
1. Nguồn gốc hình thành: Công trình thủy lợi vượt khó (Từ năm 1967)
- Bối cảnh lịch sử: Vào những năm cuối thập niên 1960, vùng đất Phong Châu đối mặt với nhiều khó khăn trong canh tác nông nghiệp do thiếu nước tưới tiêu trầm trọng, đời sống đồng bào Tày, Nùng phụ thuộc hoàn toàn vào nước trời.
- Sự kiến tạo từ bàn tay con người: Bắt đầu từ năm 1967, chính quyền và nhân dân địa phương đã đồng lòng thực hiện một chiến dịch xẻ núi, đắp đập, cải tạo các mạch nước ngầm chảy ra từ thung lũng đá vôi karst cổ.
- Quy mô ấn tượng: Trải qua quá trình xây dựng kiên trì, một hồ nước ngọt nhân tạo rộng 5 ha, có độ sâu trung bình lên tới 50m và uốn lượn trải dài hơn 6 km đã chính thức ra đời. Hồ được chia làm 4 nhánh lọt thỏm giữa các cụm núi trùng điệp, giữ vai trò “mạch sống” điều tiết nước tưới tiêu thiết yếu cho hàng loạt bản làng lân cận như Bản Viết, Tân Phong, Pò Tấu, Lũng Nọi, Bản Hang và xã Chí Viễn.
2. Sự phát triển thành “Tuyệt tác lá đỏ mùa đông” hệt như trời Âu
- Huyền thoại về rừng cây Sau sau: Khi xây dựng hồ, thảm thực vật xung quanh (đặc biệt là loài cây Sau sau, còn có tên gọi khác là cây Phong hương hay Bạch giao hương) được bảo tồn nghiêm ngặt để giữ đất, giữ nước. Loài cây này có thể cao tới 10m, mọc hoang dại thành những cánh rừng bạt ngàn ôm trọn lấy lòng hồ.
- Cú lột xác ngoạn mục: Trong nhiều thập kỷ, hồ Bản Viết chỉ lặng lẽ thực hiện sứ mệnh thủy lợi của mình. Tuy nhiên, khi xu hướng du lịch khám phá lên ngôi, vẻ đẹp biến chuyển kỳ diệu theo mùa của khu rừng quanh hồ đã được các nhiếp ảnh gia và cộng đồng đam mê xê dịch “đánh thức”.
- Điểm nhấn du lịch mùa lá đỏ: Hằng năm, cứ vào khoảng từ cuối tháng 11 đến tháng 1 năm sau, khi những đợt gió mùa đông bắc tràn về, toàn bộ cánh rừng Sau sau đồng loạt thay màu áo mới. Lá cây chuyển dần từ xanh thẫm sang vàng chanh, cam rực rồi hóa thành một màu đỏ rực rỡ. Sắc đỏ, sắc vàng kiêu sa của rừng cây phản chiếu xuống mặt nước hồ xanh ngọc bích phẳng lặng như gương, kết hợp với lớp sương mờ bảng lảng lúc sáng sớm tạo nên một khung cảnh lãng mạn, siêu thực được ví như “mùa thu châu Âu” hay mùa lá đỏ Nhật Bản giữa lòng Cao Bằng.
3. Xu hướng du lịch sinh thái bền vững ngày nay
- Trải nghiệm chạm vào thiên nhiên: Hồ Bản Viết ngày nay nằm trong tuyến du lịch phía Đông của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng. Nơi đây không phát triển du lịch rầm rộ mà hướng tới sự yên bình, tĩnh lặng.
- Du khách đến đây yêu thích việc chèo thuyền kayak, ngồi bè mảng lững lờ trôi giữa lòng hồ để ngắm lá đỏ rơi, hoặc trekking xuyên qua những cánh rừng Sau sau lạo xạo lá khô để tìm hiểu cuộc sống mộc mạc của người Tày, người Nùng trong các ngôi nhà sàn cổ lợp ngói âm dương gần đó.